https://sjce.journals.sharif.edu/ مجله ی مهندسی عمران شریف fa daily 1 Fri, 20 Mar 2026 00:00:00 +0330 Fri, 20 Mar 2026 00:00:00 +0330 https://sjce.journals.sharif.edu/article_24231.html - https://sjce.journals.sharif.edu/article_24123.html به‌منظور رفع ابهام‌های آیین­نامه‌ی 341 AISC در زمینه‌ی تعیین ظرفیت دوران و ضریب اضافه مقاومت لینک­های برشی، پژوهش حاضر به بررسی مد خرابی لینک­های برشی کوتاه و بسیار کوتاه ساخته‌شده از فولاد 992ASTM A پرداخته است. مطابق نتایج به‌دست‌آمده، علت اصلی ابهام‌های ذکرشده در تبیین دقیق مد خرابی، لینک برشی است. ضوابط آیین­نامه منجر به نتایج محافظه­کارانه (بیش از 40٪) برای ظرفیت دوران لینک­های برشی و به‌خصوص لینک­های برشی بسیار کوتاه می­شود. همچنین، با افزایش لاغری ورق جان، محل رخداد پارگی از محل اتصال سخت­کننده­ به جان فاصله می‌گیرد و به وسط پانل جان منتقل می­شود. همچنین، در مدل­های با نسبت طول لینک کمتر، خرابی اکثراً با ترک­های قائم در کنار سخت­کننده شروع می‌شود و سپس در جان لینک گسترش می­یابد. این در حالی است که در لینک­های برشی بسیار کوتاه و با نسبت طول کمتر، پارگی ورق جان در محل تقاطع بال و جان رخ می­دهد. https://sjce.journals.sharif.edu/article_24122.html مدل‌سازی اطلاعات ساخت (BIM)، به‌‌عنوان یک فناوری تحول‌آفرین در صنعت ساخت‌وساز شناخته می‌شود. یکی از قابلیت‌های کلیدی BIM، مدل‌سازی چهار‌بعدی است، که زمان‌بندی پروژه را به مدل‌های سه‌بعدی متصل می‌کند. با وجود این، فرآیند زمانبر پیوند دستی اطلاعات زمان‌بندی به مدل‌ها باعث شده است که بسیاری از پروژه‌ها از قابلیت اخیر BIM نتوانند استفاده کنند. پژوهش حاضر، چارچوبی را برای تولید نیمه‌خودکار زمان‌بندی پروژه و مدل‌های چهار‌بعدی با نیاز به کمینه‌ی ورودی از متخصصان ارائه داده است. در چارچوب مذکور، داده‌های متره از مدل BIM برای بهبود دقت و کارایی تخمین زمان استفاده شده‌اند. نوآوری پژوهش حاضر در افزودن منطق ساخت به‌صورت بصری به BIM برای نخستین بار نهفته است، که با استفاده از ابزارهای برنامه‌نویسی بصری، امکان ایجاد زمان‌بندی و شبیه‌سازی چهاربعدی فرآیندهای ساخت را به‌صورت خودکار فراهم می‌‌سازد. یکی از مزایای چارچوب اخیر آن است که هر تغییری در مدل BIM ایجاد شود، زمان‌بندی و تجسم چهار‌بعدی به‌صورت خودکار به‌روزرسانی می‌شوند. روش پیشنهادی در یک مطالعه‌ی موردی پیاده‌سازی شده است، که کارایی و سهولت استفاده از آن را نشان می‌دهد.  https://sjce.journals.sharif.edu/article_24114.html روش‌های شناسایی آسیب بر پایه‌ی تحریک آشوبناک، شامل استخراج برخی ویژگی‌ها می‌شوند که با استفاده از آن‌ها بتوان تغییرات ناشی از آسیب بر سازه را اندازه‌گیری کرد؛ که از میان آن‌ها می‌توان به ویژگی وابستگی متقابل تعمیم‌یافته اشاره کرد، که حساسیت مناسبی به آسیب، پیچیدگی محاسباتی پایین، و حساسیت نسبتاً کم به عوامل محیطی دارد. اما ویژگی مذکور محدودیت‌هایی دارد که کاربرد آن را منحصر به موارد خاص می‌کند. در پژوهش حاضر، با افزودن ضریب حساسیت به آسیب و اعمال کنترل‌هایی در نحوه‌ی عملکرد ویژگی وابستگی متقابل تعمیم‌یافته، ضمن رفع محدودیت‌های ذکرشده، از خواص مطلوب آن در شناسایی آسیب استفاده شده است. در سازه‌ی تیر یکسر گیردار بررسی‌شده، در حالتی که ویژگی وابستگی متقابل، کوچک‌ترین کاهش وابستگی را در اثر آسیب نشان نمی‌دهد، ویژگی بهبودیافته با نشان‌دادن کاهش وابستگی میان دو نقطه از سازه با بهبود عملکرد ۲۰ درصدی، در تشخیص آسیب موفق عمل کرده است. https://sjce.journals.sharif.edu/article_24118.html پس از زلزله‌ی کرمانشاه در سال 1396، نیاز به تقویت اعضاء غیرسازه‌ای ساختمان‌ها مشخص و پس از آن تغییرات آیین‌نامه‌ای به منظور ایمن‌ترساختن آن‌ها اعمال شده است. با وجود این، ساختمان‌هایی که پیش از اعمال تغییرات آیین‌نامه‌ای ساخته شده‌اند، نیاز به مقاوم‌سازی دارند، که استفاده از پوشش پلی‌اوره می‌تواند یکی از اقدام‌های مؤثر در این زمینه باشد. بارهای خارج از صفحه‌ای، نقش مهمی در تخریب دیوارها هنگام زلزله دارند، لذا برای بررسی تأثیر پوشش پلی‌اوره در برابر بارگذاری خارج از صفحه، از آزمایش خمشی چهارنقطه‌ای بر روی چهار نمونه‌ دیوار بنایی با مقیاس کوچک، به‌صورت  مقاوم‌نشده (دیوار مبنا) و مقاوم‌شده (با پوشش پلی‌اوره‌ی سرد به شکل کامل، ضربدری، و قابدار ضربدری) استفاده شده است. نتایج حاصل از اعمال بار استاتیکی خارج از صفحه‌ای نشان می‌دهد که ظرفیت باربری دیوارها تا بیشینه‌ی 45% افزایش یافته و جابجایی آن‌ها تا بیشینه‌ی 60% نسبت به حالت مبنا کاهش یافته است. همچنین از منظر مقاومت و اقتصاد، استفاده از پوشش با طرح قابدار ضربدری برای مقاوم‌سازی بارهای خارج از صفحه‌ای مناسب است. https://sjce.journals.sharif.edu/article_24121.html روکش‌های آسفالتی بسیار نازک (UTBWC) به‌‌عنوان یک لایه‌ی محافظتی برای به تأخیرانداختن عملیات بهسازی روسازی استفاده می‌شوند. نگهداری آن‌ها در زمستان به‌دلیل دانه‌بندی باز و بافت آن‌ با روکش‌های آسفالتی متراکم متفاوت است، و فرآیند نگهداری آن را با چالش‌هایی همراه می‌کند. بدین منظور، در پژوهش حاضر با مرور پژوهش‌های پیشین، بررسی موردی روکش‌های آسفالتی اجراشده در یکی از راه‌های ایالت مینسوتا در آمریکا و مصاحبه با متخصصان اداره‌های حمل‌ونقل برخی از ایالت‌های سردسیر آمریکا به بررسی نگهداری روکش‌های UTBWC در زمستان پرداخته شده است. نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد که نگهداری UTBWC در زمستان، نسبت به روکش‌های آسفالتی متراکم نیاز به مواد یخ‌زدا و تعداد دفعه‌های عملیات برف‌روبی بیشتری دارد، که هزینه‌ی نگهداری آن‌ را افزایش می‌دهد. ارزیابی اقتصادی نیز نشان می‌دهد که هزینه‌ی نگهداری زمستانی UTBWC بیشتر از روکش‌های معمول است. اما از سوی دیگر، نتایج بررسی موردی نشان می‌دهد که عملکرد UTBWC نسبت به مخلوط‌های آسفالتی متراکم بهتر است و باعث کاهش هزینه‌ی نگهداری کلی آن‌ در طول دوره‌ی بهره‌برداری می‌شود. https://sjce.journals.sharif.edu/article_24147.html در پژوهش حاضر، تأثیر تعداد طبقات و چشمه‌های بخش ویژه از نوع ویراندیل سیستم قاب خمشی خرپایی ویژه (STMF) در پارامترهای لرزه‌ای آن بررسی شده است‌. قاب‌های بررسی‌شده، شامل ۹ قاب: دو، پنج، و هشت ‌طبقه با بخش ویژه‌ی یک، دو، و سه‌ چشمه‌ای بوده است، که طراحی آن در نرم‌افزار ETABS صورت گرفته و تحلیل‌های غیرخطی بارافزون طبق ضوابط 695P FEMA و تاریخچه‌ی زمانی با اعمال 11 جفت شتاب‌نگاشت براساس آیین‌نامه‌ی 7-22 ASCE در نرم‌افزار OpenSees انجام شده است‌. نتایج نشان داده‌اند که شکل‌پذیری قاب‌ها با افزایش تعداد طبقات و چشمه‌های بخش ویژه، افزایش یافته و میانگین ضرایب اضافه مقاومت به‌دست‌آمده 5/2 بوده است، که به مقدار ۳ پیشنهادی آیین‌نامه نزدیک است. همچنین، مقادیر میانگین تغییرمکان جانبی طبقات کمتر از 2٪ و میانگین تغییرمکان پسماند حدود 15/0٪ بوده است، که در محدوده‌ی مجاز آیین‌نامه‌ است. در مجموع سیستم STMF مذکور، عملکرد مناسبی در برابر بارهای لرزه‌ای نشان داده است و می‌تواند گزینه‌ای مناسب برای طراحی سازه‌های با دهانه‌های بزرگ باشد. https://sjce.journals.sharif.edu/article_24146.html آسیب به سدهای بزرگ می‌تواند منجر به فاجعه شود. برخی از سدهای بتنی بدون شناخت کافی از شرایط پی و بارهای محیطی و با فرضیه‌های ناقص، طراحی و اجرا شده‌اند. همچنین ضعف کششی و برشی بتن بدنه‌ی سد می‌تواند باعث ترک‌های بزرگ ترد و ناگهانی شود؛ لذا ترکیب عوامل ذکرشده، تهدیدی جدی برای ایمنی سدهای بزرگ است. با وجود پیشرفت‌های علمی، احتمال خطا و عدم قطعیت در رفتار سازه‌های اخیر نفی نمی‌شود؛ لذا، مطالعه‌ی رخدادهای گذشته برای ارزیابی ریسک و مدیریت سدهای بزرگ حائز اهمیت است. با تحلیل سیستمی رفتار سدها، می‌توان شناخت بهتری از مجموعه‌ی سد- مخزن- پی به‌دست آورد و از وقوع حوادث مشابه جلوگیری کرد. در مطالعه‌ی حاضر، به بررسی آسیب‌های تاریخی واردشده به سدهای بزرگ بتنی و تحلیل عوامل مؤثر پرداخته شده و براساس آن می‌توان گفت اغلب حوادث در اثر ترکیب عوامل مختلف، به‌ویژه خطاهای انسانی در مراحل طراحی، اجرا یا بهره‌برداری، و به‌خصوص هنگام اولین آبگیری رخ‌ داده‌اند.  https://sjce.journals.sharif.edu/article_24115.html صنعت ساخت‌وساز، به‌دلیل پیچیدگی‌های خاص خود، سبب اهمیت ویژه‌ی مدیریت ایمنی است. پژوهش حاضر، به بررسی مدیریت ایمنی در پروژه‌های ساخت‌وساز و ارائه‌ی رویکردهای بهبود پرداخته است. نوشتار حاضر، با هدف توسعه‌ی یک افزونه‌ی نرم‌افزاری در بستر مدل‌سازی اطلاعات ساختمان به‌منظور شناسایی و ارزیابی خودکار ریسک‌های ایمنی در مدل‌های سه‌بُعدی ساختمان انجام شده است. در ابتدا، داده‌های مربوط به حوادث ساختمانی و عمدتاً با کاربری‌های مسکونی و عمومی طی چند سال اخیر جمع‌آوری و تحلیل شده‌اند. سپس، براساس استاندارد OSHA و مفاهیم پیشگیری در زمان طراحی، الگوریتم‌های لازم برای شناسایی خطرها و طبقه‌بندی آن‌ها براساس شدت نتایج ریسک توسعه یافته‌اند. افزونه‌ی توسعه‌یافته با استفاده از یک نمونه‌ی موردی آزمایش و ارزیابی شده و نتایج نشان داده است که ابزار مذکور قادر است تا حد دقیقی خطرهای مختلف را شناسایی کند و پیشنهادهای پیشگیرانه ارائه دهد. پژوهش حاضر می‌تواند به بهبود ایمنی در پروژه‌های ساختمانی و کاهش حوادث کمک کند. https://sjce.journals.sharif.edu/article_24124.html کنترل مقدار جابجایی و ضرورت اتلاف انرژی مناسب در سازه‌های جداسازی‌شده، که تحت اثر باد و زلزله هستند، نمایانگر اهمیت استفاده از تجهیزاتی، نظیر میراگرهای تسلیم‌شونده در کنار جداساز لرزه‌ای است. میراگرهای تسلیم‌شونده‌ی میله‌ای با میله‌های کنسولی، با توجه ‌به نحوه‌ی قرارگیری میله‌ها، توانایی اتلاف انرژی در جهات مختلف را دارند و برای استفاده در کنار جداسازهای لرزه‌ای مؤثر هستند. رفتار میراگرهای مذکور متأثر از مؤلفه‌هایی، نظیر: قطر میله، طول میله، تعداد میله، و تنش تسلیم (مصالح) میله است. در پژوهش حاضر، پس از مدل‌سازی یک میراگر میله‌ای با میله‌ی کنسولی در نرم‌افزار اجزاء محدود آباکوس، اثر ایجاد تغییر در هر یک از مؤلفه‌های اخیر در میزان اتلاف انرژی میراگر بررسی شده است. نتایج پژوهش حاضر نشان داده‌اند که اتلاف انرژی در میراگر میله‌ای کنسولی، بیشترین حساسیت را به ترتیب نسبت به مؤلفه‌های قطر میله، تعداد میله، طول میله، و تنش تسلیم میله دارد.  https://sjce.journals.sharif.edu/article_24166.html وجود عدم‌قطعیت بالا در مقدار خصوصیات مختلف توده‌سنگ می‌تواند پیش‌بینی ظرفیت باربری توده‌سنگ‌ها را با چالش‌هایی همراه سازد. در شرایطی که توده‌سنگ، خواص وابسته به زمان نیز  داشته باشد، این مشکل دوچندان خواهد شد. از این رو، در مطالعه‌ی حاضر، با فرض اینکه سنگ واقع در زیر پی، از نوع شیل است، به بررسی ظرفیت باربری پی‌های نواری با درنظرگرفتن رفتار وابسته به زمان توده‌‌‌سنگ پرداخته شده است. برای این کار، از نرم‌افزار FLAC استفاده شده و مدل ویسکو-الاستوپلاستیک CVISC به توده‌سنگ اختصاص یافته است. همچنین، پارامترهای مقاومتی و رئولوژیکی توده‌سنگ به‌عنوان پارامترهای تصادفی انتخاب شده‌اند. سپس، با استفاده از روش سطح پاسخ، رابطه‌ی پارامترهای ورودی و ظرفیت باربری توده‌سنگ با درنظرگرفتن رفتار وابسته به زمان، تعیین و به هر یک از پارامترهای مذکور، توزیع نرمال و مقادیر میانگین و انحراف معیار اختصاص یافته است. در گام بعد، با استفاده از روش مونت-کارلو و رابطه‌ی محاسبه‌شده، توزیع احتمالاتی برای ظرفیت باربری تعیین شده است. نتایج پژوهش حاضر نشان داده است که پارامتر مدول برشی کلوین و GSI، بیشترین تأثیر را در مقدار ظرفیت باربری داشته و توزیع‌های حاصل از توزیع نرمال تبعیت کرده‌اند. همچنین، با درنظرگرفتن رویکرد احتمالاتی، کاهش 10 درصدی مدول برشی کلوین می‌تواند مقدار ظرفیت باربری توده‌سنگ را 10٪ کاهش دهد. به‌علاوه، حدود 2٪ اختلاف بین نتایج روش‌های قطعی و تحلیلی وجود دارد و در نتیجه، با درنظرگرفتن عدم‌قطعیت، ظرفیت باربری توده‌سنگ کاهش پیدا کرده است. https://sjce.journals.sharif.edu/article_24220.html - https://sjce.journals.sharif.edu/article_24052.html بررسی رفتار اتصال پانل سقفی به پانل دیواری، مهمترین بخش از شناخت رفتار سازه ای ساختمانهای سه بعدی پانلهای ساندویچی با بتن پاششی میباشد. در این مقاله ایده ی نوینی توسط نگارنده به منظور تامین اتصال گوشه سقف به دیوار این پانلها ارائه گردیده است، این اتصال بصورت مدولار و صنتعی تولید میشود. از ایده مهار بند در چشمه اتصال با مشخصات میلگرد شبکه جوش شده پانلها استفاده شده است و با نام اختصاری WBC نشان داده میشود. بررسی آزمایشگاهی رفتار این نوع اتصال و مقایسه آن با نتایج آزمایشگاهی جزئیات اتصال تجویزی PCI ونتایج آزمایشگاهی جزئیات اتصال بر مبنای ملاحظات طراحی آئین نامه ACI مد نظر قرار گرفته است. آزمایش تمامی نمونه ها در مقیاس واقعی و تحت بار رفت و برگشت انجام شده است. نتایج نشان میدهد ضریب شکل پذیری دورانی جزئیات اتصال WBC برابر 4/3 و از دو جزئیات دیگر بیشتر است وظرفیت باربری آن 0/9 جزئیات اتصالی ACI بوده و در هر دو نمونه WBC و ACI مکانیزم شکست از نوع نرم را تجربه نموده اند. https://sjce.journals.sharif.edu/article_24091.html علیرغم آنکه استفاده از ژئوسنتتیکها در زیر فونداسیون به عنوان یک راه حل موثر در بهبود عملکرد آن شناخته می‌شود، آن را نمی‌توان به فونداسیون‌های واقع بر دیوارهای حائل تعمیم داد. لذا، در پژوهش حاضر تلاش شد تا با استفاده از مدلسازی فیزیکی، تأثیر نصب دو نوع لایة ژئوسنتتیکی مختلف با عرض و چیدمان متفاوت‌ در زیر فونداسیون‌‌ نواری واقع بر دیوارهای حائل تسلیم‌ناپذیر مورد بررسی قرار گیرد. بهبود رفتار فشار-نشست فونداسیون و تبدیلِ بیشتر فشار آن به فشار جانبی وارد بر دیوار به ترتیب به عنوان یکی از مزایا و معایب نصب لایه ژئوسل در زیر فونداسیون‌های واقع بر دیوارهای حائل تسلیم‌ناپذیر شناسایی شد. همچنین، مشخص گردید که 3Bf می‌تواند به عنوان یک عرض بهینه برای لایه ژئوسل در زیر فونداسیون‌‌ نواری واقع بر دیوارهای حائل تسلیم‌ناپذیر جهت کاهش نشست، افزایش ظرفیت باربری و تعدیل فشار افقی وارد بر دیوار در نظر گرفته شود. از سوی دیگر، مشخص شد که استفاده از یک ورق ژئوگرید در زیر لایه ژئوسل می‌تواند جایگزین مناسبی برای استفاده از لایه دوگانه ژئوسل باشد. https://sjce.journals.sharif.edu/article_24145.html حالت میرایی بحرانی در سازه، شرایطی است که در آن پاسخ‌های جابجایی و سرعت سازه به طور طبیعی به حداقل می‌رسند. برای تأمین شرایط میرایی بحرانی، یک سیستم کنترل فعال می‌تواند به‌عنوان تنظیم‌کننده نیروی کنترلی عمل کند تا سازه را در شرایط مناسب قرار دهد. شرایط میرایی بحرانی نسبت به تغییرات مشخصات سیستم حساس است؛ لذا هدف این مقاله ارزیابی عدم‌قطعیت‌ها و پاسخ‌های حاشیه‌ای سازه در شرایط میرایی بحرانی است. یک ساختمان برشی 10 طبقه تحت ارتعاش زلزله‌های حوزه نزدیک، حوزه دور و ساختگی برای مدل‌سازی و بررسی عدم‌قطعیت‌های پارامتری، خطاهای سنسورها یا محرک‌ها و خرابی محرک‌ها در نظر گرفته شده است. نتایج بدست آمده نشان دادند که کنترل‌کننده طراحی شده قابلیت تأمین نسبت میرایی 100% برای تمامی مودهای ارتعاش را دارد و پاسخ جابه‌جایی طبقات سازه را 65 تا 80 درصد کاهش می‌دهد. در این شرایط، عدم‌قطعیت پارامتر جرم و میرایی به‌ترتیب بیشترین و کمترین حساسیت را برای پاسخ‌های سازه نتیجه دادند. https://sjce.journals.sharif.edu/article_24156.html این پژوهش به بررسی رفتار تحکیمی خاک‌های ماسه‌ای گچ‌دار عراق تثبیت‌شده با سیمان و گرد کوره سیمان(CKD) تحت تراکم‌های ۹۰% و ۹۵% می‌پردازد. آزمایش‌ها با استفاده از تحکیم غیراشباع برای به‌دست آوردن منحنی‌های SWRC و ارزیابی نقش مکش در تراکم‌پذیری و نگهداری آب خاک انجام شد. نتایج نشان می‌دهد که هر دو عامل سیمان و CKD ظرفیت نگهداری آب خاک را افزایش داده، اثرات هیسترزیس را کاهش و مقاومت آن در برابر تراکم و تورم را بهبود می‌بخشند. مدل ون گنوختن تطبیق خوبی با منحنی‌هایSWRC قبل و پس از تثبیت با سیمان و CKD را نشان می‌دهد. نتایج نشان داد که افزودن 3% سیمان و 5% CKD به ترتیب موجب کاهش هیستریزیس و بهبود منحنیSWRC به‌ویژه در تراکم 95% شده است. همچنین، در تراکم 95% و مکش60 کیلوپاسکال، سیمان به ضریب بهبود 83% و CKD به 33% رسیده است. تجزیه و تحلیل‌ SEM بهبود میکروساختاری ناشی از هیدراتاسیون سیمان و واکنش‌های پوزولانی CKD را تأیید کرد. این یافته‌ها بر اهمیت تثبیت‌کننده‌ها در خاک‌های ماسه‌ای گچ‌دار عراق تأکید می‌کند. https://sjce.journals.sharif.edu/article_24205.html در این پژوهش نوع جدیدی از اتصال نیمه‌گیر‌دار با موقعیت آسیب کنترل‌شده برای قاب‌‌های فولادی سرد‌نورد شده (CFS) معرفی و رفتار آن به کمک مدل‌سازی اجزای محدود و آزمایش‌های تجربی بررسی شد. این اتصال به‌گونه‌ای طراحی شده‌است که با ایجاد یک فیوز خمشی در محل اتصال تیر به ستون، تمرکز آسیب از ستون دور شده و به ناحیه‌ای از پیش تعیین شده برای تسلیم موضعی منتقل شود. اثر پارامترهای هندسی مختلف شامل ضخامت ورق، زاویه قطعات اتصال، طول قطعه کنترلی و اندازه لبه سخت‌کننده بال بررسی شد. نتایج بیانگر آن است که افزایش ضخامت ورق موجب رشد قابل‌ ملاحظه مقاومت خمشی و افزایش سختی اولیه ‍می‌شود. افزایش طول قطعه کنترلی منجر به افزایش مقاومت خمشی تا 18 درصد و سختی اولیه تا 12 درصد می‌گردد، در حالی‌که حذف این قطعه مانع از هدایت مفصل پلاستیک به محل از پیش تعیین‌شده خواهد شد. تغییر زاویه بخش شیب‌دار اتصال مقاومت خمشی را حدود 13 درصد افزایش داد و افزایش اندازه لبه سخت‌کننده بال نیز باعث رشد مقاومت خمشی تا 35 درصد گردید. https://sjce.journals.sharif.edu/article_24206.html موفقیت پروژه در صنعت ساخت‌ به معنای تحقق اهداف تعیین‌شده برای پروژه و سازمان در زمان و هزینه مشخص، همراه با کیفیت مورد انتظار کارفرما است. با توجه به چالش‌ها و شکست‌های متعدد پروژه‌ها در کشورعراق، شناسایی دلایل این موضوع برای فعالان صنعت ساختمان ایران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. عراق به عنوان یکی از بزرگ‌ترین شرکای تجاری ایران، فرصت‌های زیادی برای صادرات خدمات فنی و مهندسی فراهم کرده است. در این تحقیق، با استفاده از مقالات علمی و مصاحبه با کارشناسان حوزه صنعت ساخت، شش عامل کلیدی مؤثر بر موفقیت پروژه‌ها شناسایی و اولویت‌بندی شدند. این عوامل شامل توانایی مالی شرکت‌های پیمانکاری، پشتیبانی مدیریت ارشد، استفاده از دفاتر مشاوره اجرایی، ارزیابی و انتخاب بهترین شرکت پیمانکاری ، استفاده از قرارداد کلید در دست و هماهنگی میان بخش‌های مختلف پروژه هستند. شناخت و درک این عوامل می‌تواند به بهبود عملکرد پروژه‌ها و افزایش نرخ موفقیت آنها کمک کند. https://sjce.journals.sharif.edu/article_24207.html میراگرهای مغناطیسی به‌عنوان یکی از سیستم‌های کنترل نیمه‌فعال با قرار گرفتن در معرض میدان مغناطیسی، رفتار هوشمندی از خود نشان می‌دهند و با تغییر اندازه میدان مغناطیسی، کنترل سازه انجام می‌شود. جهت پیاده‌سازی این سیستم‌های کنترلی، الگوریتم‌ها و قوانین کنترل مختلفی مانند قوانین کنترل اسکای‌هوک و گروندهوک ارائه شده است. به‌منظور بهبود قوانین کنترل مذکور، ترکیبی از آن‌ها می‌تواند به دو روش دوحالته و پیوسته مورد استفاده قرار گیرد. تعیین سهم هرکدام از قوانین کنترل اسکای‌هوک و گروندهوک در قانون کنترل ترکیبی یک چالش می‌باشد. هدف این پژوهش، استفاده از الگوریتم جستجوی الگو به منظور بهینه‌سازی قانون کنترل ترکیبی است. نتایج به‌دست آمده نشان می‌دهند که اگر در محاسبه تابع هزینه وزن جابه‌جایی از نیرو بیشتر در نظر گرفته شود، سهم بهینه قانون کنترل اسکای‌هوک در قانون کنترل ترکیبی حدوداً 95% بدست می‌آید. همچنین با مقایسه قانون کنترل ترکیبی دوحالته و پیوسته مشخص می‌شود که کاهش پاسخ‌های جابه‌جایی، سرعت و شتاب در هر دو روش تقریباً یکسان است، اما نیروی کنترلی موردنیاز در قانون کنترل ترکیبی پیوسته کمتر می‌باشد. https://sjce.journals.sharif.edu/article_24216.html تحلیل حساسیت نقش مهمی در کاهش عدم‌قطعیت و کمک به بهبود فرایند واسنجی مدل‌ها دارد و به‌عنوان ابزاری کلیدی برای درک رفتار مدل‌ها و شناسایی پارامترهای اثرگذار آن‌ها استفاده می‌شود. مطالعه حاضر به ارزیابی عملکرد سه روش داده‌محور شامل روش جایگشتی، وابستگی جزئی و شاخص آماری H فریدمن برای تحلیل حساسیت مدل‌های بارش–رواناب می‌پردازد. در مقایسه با روش‌های سنتی، روش‌های داده‌محور با اتکا به داده‌های موجود و بدون نیاز به استراتژی‌های نمونه‌برداری ویژه، با تلاش محاسباتی کمتر می‌توانند کارایی بالایی ارائه دهند. در این مقاله، عملکرد این روش‌ها با استفاده از یک مدل ریاضی محک (تابع Sobol G) و یک مدل بارش–رواناب (HBV) ارزیابی شده است. نتایج نشان می‌دهد روش جایگشتی مبتنی بر مدل‌های یادگیری ماشین توانایی بیشتری در برآورد دقیق اهمیت و اندرکنش پارامترها، به‌ویژه در مدل‌های پیچیده و پارامترهای متعدد، دارد. همچنین برای بهبود تفسیرپذیری نتایج، انواع روش‌های گرافیکی شامل نمودار میله‌ای، شبکه‌ای، نقشه‌های حرارتی و نمودارهای وابستگی جزئی مقایسه و تحلیل شده‌اند. https://sjce.journals.sharif.edu/article_24219.html شاخص پایداری، نسبت لنگرهای ناشی از اثرات ثانویه P-Delta به لنگرهای ناشی از برش طراحی طبقه است. در سازه‌هایی که سطوح بالایی از غیرخطی بودن را تجربه می‌کنند، بایستی اثرات P-Delta در نظر گرفته شود. روابط ارائه‌شده در آیین‌نامه‌ها شاخص پایداری را به‌صورت استاتیکی و برای بار جانبی باد ارائه‌داده اند. این مطالعه به محاسبه شاخص پایداری دینامیکی و غیرخطی استاتیکی پرداخته‌ است. برای این منظور این پارامتر در سه سازه مرجع شامل3، 9 و 20 طبقه با استفاده از تحلیل‌های دینامیکی افزایشی(IDA) و غیرخطی استاتیکی محاسبه و موردمطالعه قرارگرفته است. نتایج نشان می دهد، مقادیر شاخص پایداری استاتیکی با در نظر گرفتن تغییرشکل غیرارتجاعی در ساختمان ها کوتاه به مقادیر شاخص پایداری دینامیکی نزدیک و درساختمان متوسط و بلند تفاوت دارد. شاخص پایداری به روش دینامیکی به جز در شتاب های پایین تا 0.2g فراتر از حد پوش اور است. مقادیر شاخص پایداری دینامیکی سازه نسبت به مقادیر آیین‌نامه‌ای تفاوت معناداری دارد و از طرفی مقادیر حدی 1/0 و 25/0 در آیین نامه نیاز به بازنگری دارد. https://sjce.journals.sharif.edu/article_24222.html در این پژوهش، به بررسی تأثیر پارامترهای هندسی و مکانیکی شامل ضخامت نبشی، نیروی محوری و فاصله میل‌مهار از لبه ستون بر رفتار چرخه ای اتصالات پایه ستون‌های فولادی با نبشی‌های تسلیم‌شونده و قابل تعویض پرداخته شده است. هدف اصلی، ارزیابی ظرفیت خمشی این اتصالات تحت بارگذاری چرخه‌ای با استفاده از روش طراحی آزمایش تاگوچی و تحلیل عددی در نرم‌افزار آباکوس است. تحلیل آماری نتایج به روش تحلیل واریانس نشان داد که ضخامت نبشی با سهم 59/43 درصد، بیشترین تأثیر را بر افزایش ظرفیت خمشی دارد، درحالی که فاصله میل‌مهار با 24/95 درصد و نیروی محوری با 11/92 درصد در رده‌های بعدی قرار گرفتند. معادله رگرسیونی توسعه یافته، رابطه بین پارامترهای ورودی و ظرفیت خمشی را با دقت بالا پیش بینی کرد که با نتایج مدل عددی تطابق نزدیکی دارد. ترکیب بهینه با ضخامت نبشی 10 میلی‌متر، نیروی محوری 20 درصد و فاصله میل‌مهار 40 میلی‌متر، بیشینه لنگر خمشی برابر با 30/71 کیلونیوتن‌متر را حاصل کرد. رفتار اتصال در تمامی ترکیب ها در ناحیه مفصلی باقی مانده است. https://sjce.journals.sharif.edu/article_24223.html شیرین‌سازی آب دریا یکی از بهترین یا در برخی مناطق تنها روش ممکن جهت تولید آب مصرفی می‌باشد. تأثیر توام تاسیسات آب‌شیرین‌کن و سازه‌های بندری بر محیط زیست ساحل می‌تواند بعضا تبعات خاص زیست محیطی به همراه داشته باشد. پساب خروجی تاسیسات آب‌شیرین‌کن و به طور مشخص تغییرات میزان شوری و دما تاثیرات قابل توجهی بر مجموعه‌های مرجانی‌ دارد. در این مقاله اثر توسعه بندر تجاری جزیره کیش با توجه به وجود تاسیسات آب‌شیرین‌کن مورد بررسی میدانی و عددی قرار گرفت. در این مقاله اثر توام بندر تجاری جزیره کیش و تاسیسات آب‌شیرین‌کن بر تغییرات کیفی آب محدوده مربوطه مورد بررسی میدانی و عددی قرار گرفت.در ۳ مرحله نمونه برداری میدانی از ۲۴ نقطه مختلف نزدیک ساحل شمالی جزیره کیش پارامترهای کیفی آب اندازه‌گیری گردید. سرعت و جهت جریان نیز جهت صحت‌سنجی مدل‌سازی انجام شده اندازه‌گیری شد. مدلسازی جریان و پراکنش آلودگی حرارتی و شوری با استفاده از مدل دو بعدی در پلان MIKE21 انجام شد. میدان محاسباتی به ابعاد حدود ۳۰ کیلومتر مربع در چهار ناحیه منقطع گردید. https://sjce.journals.sharif.edu/article_24230.html در تحقیقات صورت گرفته در مورد جامدسازی آلاینده فلزسنگین به روش حرارتی، به تعیین دمای بهینه توجه کمتری معطوف شده است. در این پژوهش، قابلیت روش اصلاح حرارتی برای تعیین دمای بهینه در تثبیت و جامدسازی سرب دربنتونیت آلوده مطالعه شده است. نمونه‌های آلوده با غلظت‌های مختلف تحت تیمار حرارتی در بازه 25 تا 900 درجه سلسیوس قرار گرفتند و با استفاده از آزمون‌های ، ، و انحلال‌پذیری، از نظر تغییرات ساختاری و رفتاری بررسی شدند. نتایج نشان داد که در دمای 700 درجه سلسیوس ، با شروع دی‌هیدروکسیلاسیون و تشکیل فازهای آمورف و معدنی نظیر مولایت، کریستوبالایت و سرب‌ سیلیکات، قابلیت نگهداشت آلاینده فلز سنگین سرب در خاک به‌طور چشمگیری افزایش یافته و آزادسازی یون در آزمون به کمتر از حد مجاز ( 5) رسید. در دمای 900 درجه سلسیوس ، واجذبی سرب به صفر کاهش یافت. یافته‌ها نشان می‌دهند که دمای 700 درجه سلسیوس دمای بهینه برای تثبیت سرب در خاک رس بنتونیت است و کنترل نیز نقشی کلیدی در بهبود عملکرد فرآیند تثبیت و جامدسازی دارد. https://sjce.journals.sharif.edu/article_24237.html این مطالعه چارچوبی عملیاتی برای پایش، کمی‌سازی و پیش‌بینی شدت بوی نامطبوع در کانال‌های جمع آوری آب سطحی ارائه می‌دهد که در قالب یک پروژه پایلوت در کانال غیاثوند در تهران اجرا شد. شاخص‌های کیفیت آب، متغیرهای هواشناسی و شدت بوی نامطبوع در داده‌برداری میدانی هفتگی جمع‌آوری شدند. روابط میان متغیرهای کیفی آب و هواشناسی با شدت بو ابتدا با استفاده از تحلیل‌های همبستگی بررسی و سپس با الگوریتم رگرسیون جنگل تصادفی برای پیش‌بینی کمی شدت بو مدل‌سازی شد. نتایج نشان می‌دهد دمای آب، هدایت الکتریکی و دمای هوا همبستگی مثبت و اکسیژن محلول همبستگی منفی با شدت بو داشته و مدل توسعه داده شده عملکرد مطلوبی در پیش‌بینی شدت بو دارد (0.83=R2 برای داده‌های آموزش و آزمون). این پژوهش نشان می‌دهد ترکیب داده‌های میدانی و روش‌های یادگیری ماشین می‌تواند ابزاری موثر برای پیش‌بینی شدت بو و توسعه سامانه‌های پایش هوشمند و مدیریت کیفیت آب در بسترهای شهری فراهم آورد. https://sjce.journals.sharif.edu/article_24238.html اندازه‌گیری خصوصیات شکست در آزمایش خمش نیم ‌دایره‌ای (SCB) مخلوط‌های آسفالتی در دهه گذشته گسترش وسیعی یافته و نتایج مطالعات آزمایشگاهی در این زمینه در مقالات متعددی انتشاریافته است. هدف این مقاله ایجاد و توسعه مدل‌های شبکه عصبی به‌ منظور پیش‌بینی انرژی شکست و چقرمگی شکست مخلوط‌های آسفالتی بر مبنای اصول داده‌کاوی است. بدین منظور، تعداد 3290 داده حاصل از نتایج آزمایش شکست SCB نمونه‌های آسفالتی از 102 مقاله معتبر جمع‌آوری شد که 1627 داده برای پیش‌بینی انرژی شکست و 1663 داده برای محاسبه چقرمگی شکست مورد استفاده قرار گرفت. لایه ورودی‌ شبکه‌های عصبی شامل داده‌های جمع‌آوری شده از مُد شکست، سرعت بارگذاری، دمای آزمایش، ضخامت نمونه، عمق شیار، وجود اصلاح‌کننده، بزرگ‌ترین اندازه اسمی سنگدانه، درصدهوا، درصد قیر، پیرشدگی، و نوع قیر مخلوط‌ آسفالتی در نظر گرفته شده، و در لایه خروجی انرژی و چقرمگی شکست برای هر ورودی‌ مفروض تولید می‌شوند. نتایج نشان میدهند مدلهای شبکه عصبی ساخته شده می‌توانند انرژی شکست را با دقت 75٪ و چقرمگی شکست را با دقت 70٪ پیش‌بینی ‌کنند. https://sjce.journals.sharif.edu/article_24239.html در این تحقیق، رفتار پیوستگی طناب‌های بافته‌شده از پلی‌اتیلن ترفتالات (PET) بازیافتی به‌عنوان جایگزینی برای میلگرد فولادی در کامپوزیت‌های الیافی (FRCC) مورد بررسی قرار گرفته است. برای این منظور، برروی نمونه‌های آزمایشگاهی FRCC با درصدهای مختلف الیاف فولادی تست‌های بیرون‌کشیدگی مطابق با استاندارد RILEM RC6 بر روی میلگرد فولادی و طناب PET با قطر یکسان انجام شد. نتایج نشان داد نیروی بیرون‌کشیدگی برای میلگرد حدود 30 کیلو‌نیوتن و برای PET حدود 7.6 کیلو‌نیوتن است که بیانگر کاهش 75 درصدی مقاومت چسبندگی PET است. با این حال، میزان جابجایی متناظر با حداکثر بار در PET حدود 23.5 میلیمتر و در میلگرد فولادی 0.6 میلیمتر بود، که نشان‌دهنده 40 برابر افزایش شکل‌پذیری PET در مقایسه با میلگرد است. در تمامی نمونه‌ها، PET دچار گسیختگی شده و از بتن خارج نشد، در حالی‌که میلگردها با لغزش از بتن جدا شدند. این نتایج نشان داد که با وجود مقاومت کمتر طناب PET در برابر کشش، رفتار پیوستگی آن به‌ویژه در نواحی با نیاز به شکل‌پذیری بالا، می‌تواند در طراحی‌های خاص مورد استفاده قرار گیرد. https://sjce.journals.sharif.edu/article_24256.html در این تحقیق با استفاده از فرایند درختسان‌سازی، هسته نانوسیلیکاژل توسط گروه‌های عاملی شاخه‌دار گشته و نانوجاذبی دوستدار محیط زیست و مقرون‌‌به‌صرفه نوین تولید شده ‌است. مورفولوژی و ساختار جاذب سنتزی توسط آنالیزهای FESEM، TGA، XRD و FTIR شناسایی شد. نتایج نشان داد که نانوذرات سنتزشده قطر متوسط 47 نانومتر و ساختار همگن و مشبک دارند و گروه‌های عاملی دلخواه در میان عناصر سازنده نانوجاذب قرار دارد. همچنین میزان جذب ریفامپین به عنوان یک آلاینده دارویی در شرایط آزمایشگاهی با متغیرهای دما، زمان ماند و pH بررسی گردید. در بررسی پارامترهای موثر در جذب و نیز بهینه‌سازی این فاکتورها، مشخص شد که میزان جذب بیشینه در دمای 57/38 درجه سلسیوس، زمان ماند 20 دقیقه و pH معادل 5 به میزان %85 حذف آلاینده، رخ داده‌ است. بررسی ایزوترم جذب نشان داد که مدل پیشنهادی لانگمویر در میان سایر مدل‌های جذب با مقدار 994/0 R2=بهترین مطابقت را با شرایط آزمایشگاهی دارد و میزان حداکثر ظرفیت جذب به میزان mg/g131 می‌باشد. https://sjce.journals.sharif.edu/article_24272.html کنترل کمانش فشاری جان برای جلوگیری از ناپایداری موضعی در مقاطع فولادی ضرورت دارد. ضوابط موجود برای تعیین ظرفیت فشاری جان، براساس نتایج تحقیق بر روی مقاطع بال پهن توسعه یافته و در رابطه پیشنهادی آیین‌نامه AISC 360-22 ، اثر طول اتکایی در کنترل کمانش فشاری جان زیر اثر بار متمرکز لحاظ نشده است. در این مقاله، اثر طول اتکایی بار متمرکز بر ظرفیت کمانش فشاری جان نیمرخ‌های IPE و IPB تعیین می‌شود. مدل اجزای محدود برای بررسی رفتار جان مقاطع فولادی تحت اثر بار متمرکز ایجاد و دقت آن با استفاده از داده‌های آزمایشگاهی ارزیابی و رفتار مقاطع فولادی تحت اثر فشار دوطرفه مطالعه شد. بررسی‌ها نشان داد که طول اتکایی بار متمرکز نقش قابل ملاحظه‌ای در ظرفیت کمانش جان دارد و افزایش آن می‌تواند ظرفیت مقطع را بین 18تا 106 درصد افزایش دهد. در ادامه، ضرایب اصلاحی برای رابطه آئین‌نامه در تعیین ظرفیت کمانش فشاری جان ارائه شد.